Het aanwijzen van reserveringsgebieden | Ruimte voor de rivier 2.0

Het programma Ruimte voor de Rivier 2.0 (RvdR2.0) werkt aan een toekomstbestendige inrichting van het rivierengebied. Daarom besluiten we in 2026 onder meer over de hoeveelheid ruimte die nodig is om water in de toekomst veilig te kunnen blijven afvoeren. Hier reserveren we ruimte voor. Lees hier over reserveringsgebieden en waarom die nodig zijn.

Reserveringsgebieden

We krijgen door klimaatverandering steeds vaker te maken met lange periodes van hoogwater. Om er zeker van te zijn dat rivieren de hogere waterstanden in de toekomst kunnen blijven afvoeren, moet de rivier voldoende ruimte hebben. Daarom reserveren we ruimte voor de rivier, zodat er in de toekomst rivierverruimende maatregelen zoals dijkverleggingen, nevengeulen of bypasses kunnen worden gerealiseerd op die plek. Hierbij kijken we vooruit naar het jaar 2100 en verder.

Daarom stelt het programma voor waar ruimte voor de rivier nodig is. Het voorstel gaat over bestaande reserveringen die volgens het programma behouden blijven, worden aangepast of vervallen. En gaat over nieuwe globale locaties waar in de toekomst een reservering kan worden vastgelegd. Met dit voorstel voorkomen we dat hogere kosten en een tekort aan ruimte voor een veilig rivierengebied worden afgewenteld op toekomstige generaties.

Het kabinet beslist naar verwachting in december 2026 over dit voorstel. Daarna kan iedereen via de terinzagelegging van het ontwerp-Nationaal Waterprogramma 2028-2033 een zienswijze indienen. In het programma werken Rijk, provincies, waterschappen, gemeenten en het Deltaprogramma samen.

Proces vastleggen reserveringsgebieden

Om tot de reserveringsgebieden te komen, doorlopen we een aantal stappen. Bekijk onderstaande tijdlijn om te zien hoe dat proces eruit ziet.

Zodra de globale locaties voor reserveringsgebieden zijn aangewezen, start het programma met de bepaling van de precieze begrenzing, in afstemming met de omgeving. Hier zal in ieder geval de gemeente, het waterschap en de provincie direct bij worden betrokken. Er wordt hierbij nadrukkelijk gekeken naar waar een mogelijke ruimtereservering het meest knelt met andere ontwikkelingen. Het kan namelijk zijn dat bepaalde gebieden prioriteit vragen in de uitwerking van de reserveringsgebieden en in de uitvoering en/of dat er sneller duidelijkheid moet komen over wat er wel en niet mag in een gebied.

Wat is een Bkl-reservering?

De reserveringsgebieden komen in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Via het Besluit kwaliteit leefomgeving geeft de Rijksoverheid instructieregels aan gemeenten, die zij moeten verwerken in hun Omgevingsplan. In het Bkl komen dus ook de reserveringsgebieden voor toekomstige rivierverruiming. Pas bij deze wijziging van de Bkl worden de precieze grenzen van de reserveringsgebieden vastgelegd.

In een gebied met een ruimtereservering gelden aanvullende regels. Zo zijn grootschalige of kapitaalintensieve activiteiten die rivierverruimende maatregelen kunnen belemmeren niet toegestaan. Het kan zijn dat ook besloten wordt om de regels over activiteiten in gereserveerde gebieden aan te passen of aan te scherpen.

De huidige activiteiten in het gebied mogen doorgaan, zoals deze in het Omgevingsplan staan vastgelegd: mensen kunnen blijven wonen waar ze wonen, bedrijven hoeven niet te vertrekken. Nieuwe plannen die grootschalig of kapitaalintensief zijn, zijn echter niet meer toegestaan. Hier moet de gemeente na wijziging van het Besluit kwaliteit leefomgeving het Omgevingsplan op aanpassen. We werken nog uit wat concreet wordt verstaan onder ‘geen grootschalige of kapitaalintensieve ontwikkelingen’ en we kijken ook welke (tijdelijke) functies eventueel wel mogelijk blijven in deze gebieden.

Vragen?

Vragen over reserveringsgebieden? Neem contact met ons op via het contactformulier. Of bekijk veelgestelde vragen over het voorstel.