Door klimaatverandering krijgen we steeds vaker te maken met extreem weer, zoals heftige regenbuien of lange perioden van droogte. Rivieren moeten dan in korte tijd veel water afvoeren of hebben last van een lage waterstand. De kans op overstromingen neemt toe. Ook dan willen we droge voeten houden. Zeker omdat de in Nederland groot is. Daarom heeft de rivier op sommige plekken meer ruimte nodig. Waar straks te weinig ruimte is, reserveren we nu ruimte voor de rivier.
Het programma Ruimte voor de Rivier 2.0 heeft onderzocht waar in de toekomst knelpunten in het rivierengebied ontstaan. Op basis hiervan heeft het programma in september 2026 een voorstel uitgebracht aan het kabinet. Daarin staat op welke locaties ruimte gereserveerd kan worden om aan de rivier te geven.
Op deze pagina lees je specifieke informatie uit het voorstel over de reservering in Overasselt-Niftrik. We leggen uit waarom we voorstellen om deze locatie uit te breiden, wat het knelpunt in de rivier is en welke maatregelen in de toekomst passend kunnen zijn.
Belangrijk om vooraf te weten:
- Het kabinet moet nog een besluit nemen over het voorstel van het programma.
- De precieze grenzen van nieuwe locaties die worden voorgesteld, staan nog niet vast.
- Er is nog niet besloten welke maatregelen eventueel worden uitgevoerd.
Lees op de inwonerspagina meer informatie over het voorstel.
Overasselt-Niftrik huidige reservering uitbreiden
in Overasselt is al ruimte gereserveerd. Het gaat om ongeveer 800 tot 900 hectare grond. Het voorstel is om deze ruimte uit te breiden voor de toekomst. Zie de kaart hieronder voor de globale locatie die daarvoor is aangewezen.
Globale locatie Overasselt-Niftrik. De cirkel geeft de globale uitbreiding aan.
Waarom is hier ruimte nodig?
Door klimaatverandering neemt de hoeveelheid water toe en stijgen de waterstanden. Daarom moeten we iets doen om het risico op overstromingen te beperken. Er zijn twee opties: de dijken verder verhogen, of de rivier meer ruimte geven waardoor de waterstanden dalen.
Er is een versmalling van de Maas bij Overasselt-Niftrik
De Maas bij Overasselt Niftrik is smal. Door klimaatverandering neemt de hoeveelheid water toe en stijgen de waterstanden. Daarommoeten we iets doen om het risico op overstromingen te beperken. Er zijn dan twee opties: de dijken verder verhogen, of de rivier meer ruimte geven waardoor de waterstanden dalen.
De dijken bij Grave kunnen niet verder verhoogd worden
Dijkverhoging bij Grave is lastig. De historische kern van Grave ligt direct aan de rivier. De kademuur kan niet veel meer verhoogd worden zonder dat het zicht van de stad op de rivier verloren gaat. Dat zou ten koste gaan van de relatie tussen stad en rivier. Ook technisch is een verhoging van de kademuur moeilijk. Daarom willen we andere opties hebben om overstromingen bij hoge waterstanden te voorkomen.
Door meer ruimte te geven aan de Maas dalen de waterstanden. Om de versmalling van de Maas op lange termijn te kunnen oplossen, moet er nu meer ruimte gereserveerd worden. Als we de versmalling in de toekomst willen oplossen, moeten we zorgen dat de rivier meer ruimte krijgt om het water af te voeren. Daarom adviseren we de huidige reservering uit te breiden. De bestaande reservering Overasselt was ontworpen als berging voor extra water.
Dijkverhoging in Grave is lastig
Om ervoor te zorgen dat het water ook zakt bij Grave, moet er meer ruimte gecreëerd worden
Dat kan met de aanleg van een omleiding, ook wel een bypass genoemd. Dit is een extra geul waar water doorheen kan stromen als het water in de rivier hoog staat. Deze bypass leidt dan een deel van het water om Overasselt heen. Zo kunnen we het water in de Maas bij Grave laten zakken. Een bijkomend voordeel is dat we met de bypass ook de waterstand bij Mook en Cuijk kunnen verlagen. Om de aanleg van een bypass in de toekomst mogelijk te maken, moet de huidige reservering bij Overasselt doorgetrokken worden naar Niftrik.
Onvoldoende ruimte in de uiterwaarden
Je kunt ook buitendijks meer ruimte voor de rivier creëren. Daardoor zullen de waterstanden ook zakken. Daarom stelt het programma dit ook voor als onderdeel van de oplossing. Maar de Maas bij Overasselt-Niftrik is smal. De maatregelen die hier nu nog mogelijk zijn, laten de
waterstanden niet genoeg zakken als de hoeveelheid water in de toekomst verder toeneemt.
Waarom hebben jullie gekozen voor deze locatie? En niet verderop langs de rivier of aan de overkant?
De stadskern van Grave ligt aan de zuidkant van de rivier tegen de kade aan. Daarom is hier geen ruimte voor een maatregel. En er is ook geen ruimte meer buitendijks. Daarom moet de omleiding binnendijks lopen.
Huidig gebruik en ontwikkelingen in het gebied
Bij het reserveren van de ruimte in Overasselt is destijds gekeken naar het huidige
gebruik en ontwikkelingen op deze locatie.
In Overasselt is landbouw en natuur in de omgeving van de gereserveerde locatie. Daarnaast zijn er woningen en bedrijfspanden. En er is een energieopgave in het gebied. Vanaf 2027 zal het programma in goed overleg met gemeenten de precieze grenzen van de reservering bepalen.
Factsheet downloaden
Wil je de factsheet liever downloaden? Download de factsheet