Door klimaatverandering krijgen we steeds vaker te maken met extreem weer, zoals heftige regenbuien of lange perioden van droogte. Rivieren moeten dan in korte tijd veel water afvoeren of hebben last van een lage waterstand. De kans op overstromingen neemt toe. Ook dan willen we droge voeten houden. Zeker omdat de  in Nederland groot is. Daarom heeft de rivier op sommige plekken meer ruimte nodig. Waar straks te weinig ruimte is, reserveren we nu ruimte voor de rivier.

Het programma Ruimte voor de Rivier 2.0 heeft onderzocht waar in de toekomst knelpunten in het rivierengebied ontstaan. Op basis hiervan heeft het programma in september 2026 een voorstel uitgebracht aan het kabinet. Daarin staat op welke locaties ruimte gereserveerd kan worden om aan de rivier te geven.

Op deze pagina lees je specifieke informatie uit het voorstel over de reservering in Ooij. We leggen uit waarom we voorstellen om juist deze locatie te reserveren, wat het knelpunt in de rivier is en welke maatregelen in de toekomst passend kunnen zijn.

Belangrijk om vooraf te weten:

  • Het kabinet moet nog een besluit nemen over het voorstel van het programma.
  • De precieze grenzen van nieuwe locaties die worden voorgesteld, staan nog niet vast.
  • Er is nog niet besloten welke maatregelen eventueel worden uitgevoerd.

Lees op de inwonerspagina meer informatie over het voorstel.

Nieuwe globale locatie in Ooij

In Ooij is nog geen gebied gereserveerd voor de rivier. Het voorstel is om hier voor de toekomst wel ruimte te reserveren. Zie de kaart hieronder voor de globale locatie die daarvoor is aangewezen. Het gaat om ongeveer 100 tot 150 hectare grond.

Globale locatie Ooij

Waarom is hier ruimte nodig?

Door klimaatverandering neemt de hoeveelheid water toe en stijgen de waterstanden. Daarom moeten we iets doen om het risico op overstromingen te beperken. Er zijn twee opties: de dijken verder verhogen, of de rivier meer ruimte geven waardoor de waterstanden dalen.

Er is een versmalling van de Waal bij Ooij

Door de bocht bij Ooij kan er bij extreem hoge rivierafvoeren onvoldoende water naar de Waal stromen. Dit is belangrijk omdat onder deze condities de verdeling van het water dat bij Lobith Nederland binnenkomt evenwichtig verdeeld moet worden tussen de Waal, het Pannerdensch Kanaal en de IJssel, dit is vastgelegd in afspraken.

Versmalling van de Waal bij Ooijen. De cirkel geeft het knelpunt aan.

Om de versmalling van de Waal op lange termijn te kunnen oplossen, moet er nu ruimte gereserveerd worden

Als we de versmalling in de toekomst willen oplossen, en ons aan de gemaakte afspraken over de verdeling van het water over de Rijntakken willen houden, moeten we zorgen dat de Boven-Waal meer ruimte krijgt om het water af te voeren. Mogelijk moeten we in de toekomst ook maatregelen nemen om de rivier meer ruimte te geven op het Pannerdensch Kanaal en de IJssel. Bij Ooij kan dit met de aanleg van een hoogwatergeul. Dit is een extra geul waar water doorheen kan stromen als het water in de rivier hoog staat. Om de aanleg van een hoogwatergeul in de toekomst mogelijk te maken, is het nodig om deze ruimte nu te reserveren. 

Onvoldoende ruimte in de uiterwaarden

Je kunt ook in de uiterwaarden meer ruimte voor de rivier creëren. Daarmee kan ook meer water naar de Waal gestuurd worden. Daarom stelt het programma dit ook voor als onderdeel van de oplossing. Maar bij Ooij is niet genoeg ruimte in de uiterwaarden, omdat hier in het verleden al maatregelen genomen zijn. Toch kan dit voor een groot deel buitendijks worden opgelost. Maar aan de zuidkant vormt de bocht in de dijk een knelpunt. Door dit gebied landinwaarts doorstroombaar te maken, lossen we de versmalling op. Waar buitendijks nog wel ruimte is, zijn ook hier maatregelen onderdeel van de oplossing om meer water naar de Waal te sturen.

Waarom hebben jullie gekozen voor deze locatie? En niet verderop langs de rivier of aan de overkant? 

De ruimte in de buitenbocht (aan de noordkant) lost het probleem in de binnenbocht niet op. Daarom is er ook binnendijkse ruimte nodig, landinwaarts.

Huidig gebruik en ontwikkelingen in het gebied

Bij het reserveren van locaties kijkt het programma altijd naar het huidige gebruik en ontwikkelingen op deze locaties. Zo voorkomen we zoveel mogelijk dat plannen elkaar in de weg zitten. We leggen uit waarom we voorstellen om juist deze locatie te reserveren, wat het knelpunt in de rivier is en welke maatregelen in de toekomst passend kunnen zijn.In dit gebied geldt een Natura-2000 status. Ook is het gebied een bestemming van het Gelders Natuurnetwerk.

Vanaf 2027 zal het programma in goed overleg met gemeenten de precieze grenzen van de reservering bepalen.

Factsheet downloaden

Wil je de factsheet liever downloaden? Download de factsheet