Door klimaatverandering krijgen we steeds vaker te maken met extreem weer, zoals heftige regenbuien of lange perioden van droogte. Rivieren moeten dan in korte tijd veel water afvoeren of hebben last van een lage waterstand. De kans op overstromingen neemt toe. Ook dan willen we droge voeten houden. Zeker omdat de in Nederland groot is. Daarom heeft de rivier op sommige plekken meer ruimte nodig. Waar straks te weinig ruimte is, reserveren we nu ruimte voor de rivier.
Het programma Ruimte voor de Rivier 2.0 heeft onderzocht waar in de toekomst knelpunten in het rivierengebied ontstaan. Op basis hiervan heeft het programma in september 2026 een voorstel uitgebracht aan het kabinet. Daarin staat op welke locaties ruimte gereserveerd kan worden om aan de rivier te geven.
Op deze pagina lees je specifieke informatie uit het voorstel over de reservering in Moordhuizen. We leggen uit waarom we voorstellen om deze locatie te behouden, wat het knelpunt in de rivier is en welke maatregelen in de toekomst passend kunnen zijn.
Belangrijk om vooraf te weten:
- Het kabinet moet nog een besluit nemen over het voorstel van het programma.
- De precieze grenzen van nieuwe locaties die worden voorgesteld, staan nog niet vast.
- Er is nog niet besloten welke maatregelen eventueel worden uitgevoerd.
Lees op de inwonerspagina meer informatie over het voorstel.
Moordhuizen
In Moordhuizen is al een gebied gereserveerd voor de rivier (zie kaart hieronder). Het gaat om ongeveer 20 hectare grond. Het voorstel is om deze reservering te behouden.
Huidige reservering Moordhuizen
Waarom is hier ruimte nodig?
Door klimaatverandering neemt de hoeveelheid water toe en stijgen de waterstanden. Daarom moeten we iets doen om het risico op overstromingen te beperken. Er zijn twee opties: de dijken verder verhogen, of de rivier meer ruimte geven waardoor de waterstanden dalen.
Er is een versmalling van de Maas tussen Lith en Moordhuizen
Door een versmalling heeft de Maas tussen Lith (zuidkant van de Maas) en Moordhuizen (noordkant van de Maas) te weinig ruimte. Bij Moordhuizen zit een knik in de dijk (zie afbeelding). Bij hoogwater kan het water hier minder makkelijk doorheen stromen. Zo’n versmalling in de rivier zorgt voor hogere waterstanden bij Lith en Moordhuizen, maar ook verderop in de rivier.
Versmalling in de rivier bij Moordhuizen. De cirkel geeft het smalste deel aan.
De dijken bij Lith kunnen niet veel verder verhoogd worden
Dijkverhoging bij Lith is lastig. Aan de zuidkant van de Maas loopt de dijk door de kern van Lith heen. Hierdoor is het niet mogelijk om de dijk verder te verhogen op de plek waar die nu ligt. De dijk zou dan om de kern van Lith heen moeten worden gelegd, waardoor de dijk verder naar de rivier toe komt te liggen. Dit zou ervoor zorgen dat de rivier hier nog verder versmalt. Om de huidige versmalling niet erger te maken, zou de dijk aan de overkant bij Moordhuizen dan naar achter gelegd kunnen worden.
Dijkverhoging in Lith is lastig. De dijk loopt door de bebouwing in Lith.
Om de versmalling in de Maas op lange termijn te kunnen oplossen, moet er nu ruimte gereserveerd worden
Als we de versmalling in de toekomst op willen lossen, moeten we zorgen dat de rivier meer ruimte krijgt om het water af te voeren. Daarvoor moet de dijk bij Moordhuizen een stukje naar achteren verplaatst worden, dus verder landinwaarts. Hiermee vergroten we het gebied waar de rivier kan stromen en kan het water in de Maas rond Moordhuizen en Lith zakken.
Onvoldoende ruimte tussen de huidige dijken
Je kunt ook tussen de dijken meer ruimte voor de rivier creëren. Daardoor zullen de waterstanden ook zakken. Daarom stelt het programma dit ook voor als onderdeel van de oplossing. Alleen is er tussen de dijken niet veel ruimte meer beschikbaar, omdat de rivier hier erg smal is. De maatregelen die hier nu nog wel mogelijk zijn, laten de waterstanden niet genoeg zakken als de hoeveelheid water in de toekomst verder toeneemt. Daarnaast lossen maatregelen tussen de dijken de versmalling van het rivierbed niet op.
Waarom hebben jullie gekozen voor deze locatie? En niet verderop langs de rivier of aan de overkant?
De knik in de dijk bij Moordhuizen vormt het smalste deel van de rivier. Aan de overkant ligt de kern van Lith om de dijk heen. Een oplossing ergens anders lost de versmalling van de rivier hier niet op.
Huidig gebruik en ontwikkelingen in het gebied
Bij het reserveren van de ruimte bij Moordhuizen is destijds gekeken naar het huidige gebruik en ontwikkelingen op deze locatie. In Moordhuizen is landbouw in de omgeving van de gereserveerde locatie, dat deels overlapt met buurtschap Moordhuizen. Ook zijn onlangs werkzaamheden geweest aan een brug in dit gebied, waardoor water er beter onder door kan stromen.
Andere projecten in dit gebied
Het Hoogwaterbeschermingsprogramma onderzoekt op dit moment de mogelijkheden voor dijkversterking op het stuk Lith-Bokhoven.
Factsheet downloaden
Wil je de factsheet liever downloaden? Download de factsheet