Door klimaatverandering krijgen we steeds vaker te maken met extreem weer, zoals heftige regenbuien of lange perioden van droogte. Rivieren moeten dan in korte tijd veel water afvoeren of hebben last van een lage waterstand. De kans op overstromingen neemt toe. Ook dan willen we droge voeten houden. Zeker omdat de  in Nederland groot is. Daarom heeft de rivier op sommige plekken meer ruimte nodig. Waar straks te weinig ruimte is, reserveren we nu ruimte voor de rivier.

Het programma Ruimte voor de Rivier 2.0 heeft onderzocht waar in de toekomst knelpunten in het rivierengebied ontstaan. Op basis hiervan heeft het programma in september 2026 een voorstel uitgebracht aan het kabinet. Daarin staat op welke locaties ruimte gereserveerd kan worden om aan de rivier te geven.

Op deze pagina lees je specifieke informatie uit het voorstel over de reservering in Deventer-Twello. We leggen uit waarom we voorstellen om deze reservering te behouden, wat het knelpunt in de rivier is en welke maatregelen in de toekomst passend kunnen zijn.

Belangrijk om vooraf te weten:

  • Het kabinet moet nog een besluit nemen over het voorstel van het programma.
  • De precieze grenzen van nieuwe locaties die worden voorgesteld, staan nog niet vast.
  • Er is nog niet besloten welke maatregelen eventueel worden uitgevoerd.

Lees op de inwonerspagina meer informatie over het voorstel.

Deventer-Twello

In Deventer-Twello is al een gebied gereserveerd voor de rivier. Het gaat om ongeveer 450 hectare grond voor een mogelijke hoogwatergeul bij Deventer. Het voorstel is om deze reservering te behouden. 

Huidige reservering bij Deventer-Twello

Waarom is hier ruimte nodig?

Er is een versmalling van de IJssel bij Deventer.

De IJssel bij Deventer is smal. De rivier heeft te weinig ruimte tussen Deventer aan de oostkant, de bruggen over de IJssel en het monumentale stadspark ‘de Worp’, en de bebouwing langs de dijk aan de westkant. Als het water hoog staat, kan het hier minder makkelijk doorheen stromen. Zo’n versmalling in de rivier zorgt voor hogere waterstanden bij en rond Deventer. Bij Zutphen merk je dit effect bijvoorbeeld ook nog. Daardoor is de kans op overstromingen groter.

Als de hoeveelheid water toeneemt door klimaatverandering, en de waterstanden nog hoger worden, moeten we iets doen om het overstromingsrisico te verkleinen. Er zijn dan twee opties: de dijken verder verhogen, óf de rivier meer ruimte geven waardoor de waterstanden dalen.

Versmalling in de rivier bij Deventer. De cirkels geven de smalste delen aan.

De dijken bij Deventer kunnen niet veel verder verhoogd worden.

Dijkverhoging bij Deventer is lastig. Deventer ligt direct aan de oostkant van de IJssel. Hier loopt de dijk langs hoge grond dwars door het stadscentrum en de Lebuinuskerk. Als we de dijk verder verhogen, verliezen we het zicht en de verbinding van de stad met de rivier. Ook technisch is een verhoging van de dijk moeilijk. Daarnaast is aan de westkant te weinig ruimte voor dijkverhoging, vanwege het monumentale stadspark ‘de Worp’ en bebouwing ernaast. Daarom moeten we andere opties verkennen om de waterstanden bij Deventer te verlagen.

Dijkverhoging in Deventer is bijna niet mogelijk

Om het knelpunt in de IJssel op te kunnen lossen, moeten we nu ruimte voor de rivier reserveren.

Door nu ruimte te reserveren, zorgen we dat de rivier meer ruimte krijgt om water af te voeren. Dan kunnen we een deel van het water afvoeren via een nieuwe omleiding. Ook wel een ‘bypass’ genoemd. Dit is een extra geul waar water doorheen kan stromen als het water in de rivier hoog staat. Voor deze omleiding is geen ruimte meer ‘buitendijks’, het gebied tussen de dijken waar de rivier kan stromen. Daarom moet de omleiding ‘binnendijks’ lopen, dus landinwaarts van de dijk. Met deze omleiding kunnen we het water in de IJssel langs Deventer laten zakken. Om de aanleg van een omleiding in de toekomst mogelijk te maken, is het nodig deze ruimte nu te reserveren. 

Onvoldoende ruimte tussen de huidige dijken.

Je kunt ook tussen de dijken meer ruimte voor de rivier creëren. Daardoor zullen de waterstanden ook zakken. Daarom stelt het programma dit ook voor als onderdeel van de oplossing. Alleen is er tussen de dijken niet veel ruimte meer beschikbaar, omdat de rivier hier smal is en er al eerder maatregelen zijn genomen. De maatregelen die hier nu nog mogelijk zijn, laten de waterstanden niet genoeg zakken als de hoeveelheid water in de toekomst verder toeneemt.

Waarom hebben jullie gekozen voor deze locatie? En niet verderop langs de rivier of aan de overkant?

De IJssel moet bij Deventer breder gemaakt worden om de versmalling op te lossen. Dit kan niet op een andere plek verderop langs de rivier opgelost worden. Bovendien grenst Deventer aan de overkant (oostkant) van de IJssel. Daarom kan de oplossing ook niet daar gezocht worden. En dus moet er ruimte gezocht worden aan de westkant bij Deventer.

Huidig gebruik en ontwikkelingen in het gebied

Bij het reserveren van de ruimte bij Deventer-Twello destijds is gekeken naar de huidige situatie in het gebied. 

Download factsheet

Wil je de factsheet liever downloaden? Download de factsheet