Door klimaatverandering krijgen we steeds vaker te maken met extreem weer, zoals heftige regenbuien of lange perioden van droogte. Rivieren moeten dan in korte tijd veel water afvoeren of hebben last van een lage waterstand. De kans op overstromingen neemt toe. Ook dan willen we droge voeten houden. Zeker omdat de in Nederland groot is. Daarom heeft de rivier op sommige plekken meer ruimte nodig. Waar straks te weinig ruimte is, reserveren we nu ruimte voor de rivier.
Het programma Ruimte voor de Rivier 2.0 heeft onderzocht waar in de toekomst knelpunten in het rivierengebied ontstaan. Op basis hiervan heeft het programma in september 2026 een voorstel uitgebracht aan het kabinet. Daarin staat op welke locaties ruimte gereserveerd kan worden om aan de rivier te geven.
Op deze pagina lees je specifieke informatie uit het voorstel over de reservering in Beuningen. We leggen uit waarom we voorstellen om juist deze locatie te reserveren, wat het knelpunt in de rivier is en welke maatregelen in de toekomst passend kunnen zijn.
Belangrijk om vooraf te weten:
- Het kabinet moet nog een besluit nemen over het voorstel van het programma.
- De precieze grenzen van nieuwe locaties die worden voorgesteld, staan nog niet vast.
- Er is nog niet besloten welke maatregelen eventueel worden uitgevoerd.
Lees op de inwonerspagina meer informatie over het voorstel.
Nieuwe globale locatie in Beuningen
In Beuningen is nog geen gebied gereserveerd voor de rivier. Het voorstel is om dit wel te doen. Zie de kaart voor de globale locatie die hiervoor is aangewezen. Het gaat om ongeveer 150 hectare grond.
Globale locatie Beuningen
Waarom is hier ruimte nodig?
Door klimaatverandering neemt de hoeveelheid water toe en stijgen de waterstanden. Daarom moeten we iets doen om het risico op overstromingen te beperken. Er zijn twee opties: de dijken verder verhogen, of de rivier meer ruimte geven waardoor de waterstanden dalen.
Er is een versmalling van de Waal tussen Beuningen en Oosterhout.
De Waal is bij Nijmegen en op het traject Beuningen-Deest smal. Bij hoogwater kan het water hier minder makkelijk doorheen stromen. Zo’n versmalling in de rivier zorgt voor hogere waterstanden.
Versmalling in de rivier bij Beuningen. De cirkels geven de smalste delen aan.
De dijken bij Nijmegen kunnen niet veel verder verhoogd worden.
Dijkverhoging bij Nijmegen is lastig. De historische stad grenst hier met een kademuur direct aan de Waal. De kademuur kan niet verder verhoogd worden, zonder dat het zicht van de stad op de rivier verloren gaat. Dat zou ten koste gaan van de relatie tussen stad en rivier en hierdoor komt de ruimtelijke kwaliteit onder druk te staan. Daarnaast is een verhoging hier lastig omdat de kademuur door bebouwd gebied gaat. Een verdere verhoging zou ingewikkelde aanpassingen vragen. En gevolgen kunnen hebben voor bestaande functies en de leefomgeving.
Daarom kijken we ook naar andere manieren om overstromingen in de toekomst te voorkomen, zoals meer ruimte geven aan de rivieren. Hierdoor dalen de waterstanden en is minder dijkverhoging bij Nijmegen nodig. Dijkverleggingen bij Oosterhout, Beuningen en Loenen kunnen daarbij helpen.
Dijkverhoging bij Nijmegen is lastig
Onvoldoende ruimte in de uiterwaarden.
Het is ook mogelijk om in de uiterwaarden meer ruimte voor de rivier te creëren. Daardoor zakken de waterstanden. Het programma stelt dit daarom voor als onderdeel van de oplossing. Maar in de uiterwaarden rond Nijmegen is niet genoeg ruimte om hoge waterstanden in de toekomst volledig op te vangen. Maatregelen in de uiterwaarden kunnen de waterstand wel iets verlagen. Maar dat is niet genoeg.
Bij Beuningen zijn in de uiterwaarden al veel maatregelen genomen. Hierdoor zijn er nog weinig mogelijkheden buiten de dijken. Waar nog wel ruimte is, kunnen maatregelen helpen om de waterstand rond Nijmegen te verlagen. Maar dit is dus niet de oplossing voor het hele probleem. Daarom is er ook binnendijkse ruimte nodig, dus landinwaarts van de dijk.
Mogelijk bloot komen liggen van gasleiding Beuningen.
Erosie kan er mogelijk voor zorgen dat een gasleiding bij Beuningen bloot komt te liggen. Het treffen van een maatregel om de rivier meer ruimte te geven bij Oosterhout en Beuningen zou dit knelpunt oplossen.
Waarom hebben jullie gekozen voor deze locatie? En niet verderop langs de rivier of aan de overkant?
Om de waterstand bij Nijmegen voldoende te verlagen, zijn maatregelen nodig aan beide kanten van de Waal. Daarom kijken we naar locaties bij Oosterhout en Loenen aan de noordkant en Beuningen aan de zuidkant. Deze locaties vormen samen één geheel, samen met andere maatregelen in de uiterwaarden en het meergeulensysteem. Voor dit systeem worden extra geulen aangelegd naast de hoofdgeul van de rivier: het deel van de rivier waar altijd water stroomt. Bij hoogwater kan een deel van het water door de nieuwe geulen stromen. Hierdoor neemt de stroomsnelheid in de hoofdgeul af en schuurt de rivier de bodem daar minder sterk uit.
Voor Oosterhout en Loenen bestaan al reserveringen. Als we alleen op die locaties maatregelen nemen, zakt de waterstand bij Nijmegen niet voldoende. Daarom is de globale locatie bij Beuningen toegevoegd.
Beuningen is bovendien belangrijk omdat hier een versmalling van de Waal opgelost kan worden. Dit kan niet op een andere plek langs de rivier. Ook kan een maatregel bij Oosterhout en Beuningen voorkomen dat een gasleiding mogelijk bloot komt te liggen.
Huidig gebruik en ontwikkelingen in het gebied
Bij het reserveren van locaties kijkt het programma altijd naar het huidige gebruik en ontwikkelingen op deze locaties. Zo voorkomen we zoveel mogelijk dat plannen elkaar in de weg zitten. In Beuningen staan woningen en bedrijfspanden in de omgeving van de globale locatie. Daarnaast is er landbouw en fruitteelt. Vanaf 2027 zal het programma in goed overleg met gemeenten de precieze begrenzing van de reservering bepalen.