Bestuurlijk gesprek over de Deltabeslissing grote rivieren en delta's

De komende jaren staat een aantal belangrijke keuzes op stapel over de inrichting van onze grote rivieren en delta's. Binnen RvdR2.0 werken we aan twee van die keuzes, over afvoer en ruimte en over de rivierbodem. De Deltabeslissing Grote rivieren en delta’s (voorheen de Deltabeslissing Rijn-Maasdelta) beschrijft de samenhang tussen deze belangrijke keuzes. De keuzes gaan over de Maas, de Rijntakken (met de IJssel-Vechtdelta), het IJsselmeer, het benedenrivierengebied tot aan de monding van de rivieren in zee, de Zuidwestelijke Delta en Centraal Holland. Op basis van nieuwe klimaat- en deltascenario’s wordt deze deltabeslissing herijkt. Vanwege onafwendbare ontwikkelingen en de groeiende stapeling van wateropgaven, gaat de herijkte deltabeslissing over meer opgaven dan in de eerdere versies. En hangen de opgaven in verschillende regio’s ook steeds sterker met elkaar samen. Dat vraagt om samenhangende besluitvorming.

Om de samenhang in beeld te krijgen én tot adviezen en besluiten te komen, werken acht programma’s met elkaar samen aan de herijking van de Deltabeslissing Grote rivieren en delta’s. De samenwerkende programma’s zijn RvdR2.0 en de Deltaprogramma’s Zoetwater, Rijn, Maas, IJsselmeergebied, Centraal Holland, Rijnmond-Drechtsteden en Zuidwestelijke Delta. Vanuit het watersysteem geredeneerd, is het logisch om van bovenstrooms naar benedenstrooms en van laag naar hoog water te werken. De keuzes waar RvdR2.0 aan werkt - rivierbodem en afvoer en ruimte, inclusief de maakbaarheid van de afvoerverdeling bij laag water - zijn het startpunt voor de keuzes in de andere programma's. Daarom coördineert Ruimte voor de Rivier 2.0 de herijking van de Deltabeslissing.

In gesprek over de Deltabeslissing

Tijdens het Deltacongres organiseerden we een bestuurlijk gesprek over de keuzes waar RvdR2.0 voor staat, in samenhang met de andere keuzes in deze deltabeslissing. De leden van de stuurgroepen van alle programma's waren uitgenodigd. Met zo'n 40 bestuurders en 40 ambtelijke vertegenwoordigers was de zaal goed gevuld. De inleidende presentatie door Directeur-generaal Jaap Slootmaker stelde de samenhang tussen RvdR2.0 en de Deltaprogramma's centraal. Vervolgens waren er drie gesprekken tussen telkens twee bestuurders over de thema's 'Solidariteit', 'Het land op' en 'Water is water'. Een aantal inzichten uit de gesprekken:

• Bij het maken van lastige keuzes is het belangrijk elkaars belangen te kennen. Zeker als we deze keuzes willen maken op basis van solidariteit. Het gesprek ging over wederkerigheid in de keuzes die we moeten maken en over de opgave om elkaars belangen nog veel beter te kennen;
• Er bestaan al veel goede voorbeelden van het verbinden van water en ruimte. Om het waterbelang te verbinden aan de keuzes voor de inrichting en het gebruik van onze ruimte helpt het om vroeg bij elkaar aan tafel te zitten. Dat zal nodig zijn bij lastige keuzes over mogelijke nieuwe ruimtereserveringen voor bijvoorbeeld binnendijkse rivierverruiming;
• Het hoofdwatersysteem en het regionale watersysteem zijn met elkaar verbonden in één systeem. Binnen dat systeem heeft iedere partij een eigen rol. Het Rijk maakt keuzes over het hoofdwatersysteem. Deze keuzes kunnen de regio veel duidelijkheid geven. Tegelijkertijd is het belangrijk dat de keuzes ook gevoed worden door de opgaven uit de regio.

We voeren in totaal twee bestuurlijke gesprekken over de Deltabeslissing grote rivieren en delta’s. Het tweede gesprek zal plaatsvinden in het voorjaar van 2026. Dit gesprek wordt gezamenlijk door de acht programmamanagers voorbereid in het coördinatieteam van de Deltabeslissing Grote Rivieren en Delta’s.