Spring direct naar de hoofdnavigatie, de zoekfunctie of de inhoud

Hoogwatergeul Veessen-Wapenveld

MIJLPALEN


HOOGWATERGEUL VEESSEN-WAPENVELD

Met een betere doorstroming van het rivierwater de kans op overstromingen verlagen, dat is het doel van de aanleg van de hoogwatergeul bij Veessen-Wapenveld. Dit is gebeurd op een manier waardoor de natuurlijke en agrarische functies behouden zijn gebleven blijven, en zelfs zijn versterkt.

Lees meer

Extra armslag voor de IJssel

Om de IJssel meer ruimte te geven is er in het gebied tussen de dorpen Veessen en Wapenveld veel veranderd. Op ongeveer vijftien kilometer ten zuiden van Zwolle, is een hoogwatergeul aangelegd die de IJssel extra capaciteit geeft. De breedte van deze geul varieert van 500 tot 1.500 meter. De geul fungeert bij extreem hoogwater als een zogenoemde ‘bypass’, zodat de rivier niet buiten haar oevers treedt.

Als de geul volloopt, zorgt dit voor een tijdelijke verlaging van het peil in de IJssel met 71 centimeter. Dit werkt helemaal door tot Deventer en Zutphen. Binnen Ruimte voor de Rivier is dit de hoogste behaalde waterstandsverlaging bij een project. Er is voor gekozen om de ruimtelijke ingreep zo uit te voeren dat de bestaande functies van het gebied behouden blijven. Tussen de dijken is namelijk de agrarische kwaliteit van het landschap overeind gebleven. Samen met de Provincie Gelderland en de gemeente Heerde is het gebied opnieuw ingericht met recretatieve voorzieningen zoals fietspaden, rustpunten en nieuwe natuur. Door de aanleg van twee nieuwe bruggen is het gebied ten oosten van de geul ook goed bereikbaar als de geul in gebruik is.

Een geul zonder te graven

In plaats van de geul in het landschap uit te graven, zijn er twee nieuwe dijken aangelegd van elk bijna acht kilometer lang. Hierdoor is een hoogwatergeul ontstaan die bij extreem hoogwater tot wel 45 procent van het IJsselwater af kan voeren. Door voor deze oplossing te kiezen, blijven de bestaande functies van het gebied behouden en is tegelijkertijd de waterveiligheid bij extreem hoogwater aanzienlijk verbeterd. De verwachting is dat de hoogwatergeul Veessen-Wapenveld slechts eens in een mensenleven water hoeft af te voeren. De rest van de tijd is het agrarisch gebied.

Dijken, gemalen, en een beweegbare inlaat

De hoogwatergeul bevat  aanzienlijk meer dan de aanleg van twee dijken. Twee gemalen bij de nieuw gerealiseerde westelijke en oostelijke dijk zorgen ervoor dat de waterhuishouding van het gebied op orde blijft. Aan de zuidkant is een deel van de Kerkdijk afgegraven. In plaats hiervan is de Tolbrug aangelegd, met daaronder een beweegbaar inlaatwerk met kleppen die afzonderlijk van elkaar kunnen worden geopend of gesloten. Met het openen van de kleppen bij een waterstand van NAP+ 5,65 (als het water over de bovenkant van de kleppen dreigt te stromen) stroomt de geul vol met water en zakt het waterpeil in de IJssel. Bijzonder is dat de kleppen in de inlaat handmatig in plaats van mechanisch worden bediend, zodat, ongeacht de technologische ontwikkelingen, de inlaat ook over 80 jaar nog eenvoudig te bedienen is.
Bij normaal hoogwater krijgt het geulgebied bescherming door waterkerende kades.

Meerwaarde voor natuur en recreatie

Op veel plaatsen moest de begroeiing verdwijnen. Bomen en struiken belemmerden namelijk de doorstroming in de geul. Evenals de aanwezige hoogspanningsmasten die op verhoogd sokkels zijn gezet.
De natuurlijke waarde van het landschap heeft veel aandacht gekregen. Westelijk van de hoogwatergeul is een landschapszone aangelegd, een strook waar ruimte is voor natuur en recreatie. Tussen de Westdijk en de Grote Wetering is een nieuw natuurgebied ontstaan. Het weidevogelgebied binnen de geul is uitgebreid. Vanaf het fietspad op de Westdijk hebben fietsers en andere recreanten goed zicht op de weidevogels die hier verblijven. Aangetroffen dassenburchten zijn verplaatst.
In het geulgebied zijn de wegverbindingen behouden gebleven. Ook aan schoolgaande jeugd en recreanten is gedacht. Het fietspadennetwerk is uitgebreid, er is een kanoroute en er is een wandelpad aangelegd in de nieuwe uiterwaard. Ten zuiden van de inlaat is een rustpunt met uitzicht op de IJssel en de uiterwaarden gecreëerd.

Werkzaamheden

  • aanleg van 2 dijken van elk bijna 8 kilometer
  • bouw van 2 bruggen
  • beweegbaar inlaatwerk met handmatig te bedienen kleppen
  • 2 gemalen

Effect

  • tijdelijke waterstanddaling van de IJssel met 71 cm

Samenwerkende partijen

  • Waterschap Vallei en Veluwe (uitvoerder)
  • gemeente Heerde
  • Rijkswaterstaat
Hoogwatergeul Veessen-Wapenveld

DEZE MAATREGELEN GEBRUIKEN WE VOOR DIT PROJECT

Hoogwatergeul

Hoogwatergeul

Hoogwatergeul
Hoogwatergeul

Een hoogwatergeul wordt niet gegraven, maar gemaakt door het aanleggen van twee dijken in het landschap. De geul is een vertakking van een rivier en wordt gebruikt om een deel van het water via een andere route af te voeren in hoogwatersituaties.

FACTSHEET

Samen werken aan een veiliger en mooi rivierengebied

» Bekijk de factsheet

INFOGRAPHIC

Infographic Hoogwatergeul Veessen Wapenveld

Hoogwatergeul Veessen-Wapenveld

» Bekijk de infographic

VIDEO

Video still hoogwatergeul veessen wapenveld

Project Hoogwatergeul Veessen-Wapenveld

» Bekijk de video