Contactformulier

Waarom heeft de rivier meer ruimte nodig?

In de afgelopen eeuwen hebben de rivieren steeds minder ruimte gekregen. De rivieren liggen ingeklemd tussen steeds hogere dijken en achter die dijken wonen steeds meer mensen. Tegelijk is door bodemdaling het land achter de dijken lager komen te liggen. Ook regent het vaker en harder waardoor de rivieren steeds meer water moeten verwerken. Om de veiligheid van de 4 miljoen Nederlanders die in het rivierengebied wonen te garanderen, heeft de rivier meer ruimte nodig om al het water af te voeren.

Waar komt al het water in de rivier eigenlijk vandaan?

Het water in Nederland komt voor het grootste gedeelte uit de rivieren de Rijn en de Maas. Het programma Ruimte voor de Rivier richt zich voornamelijk op het stroomgebied van de Rijn. De oorsprong van de Rijn ligt in de Zwitserse Alpen. Via Zwitserland, Frankrijk en Duitsland komt de Rijn Nederland binnen, waar ze zich vertakt in onder andere de IJssel, de Waal en de Neder-Rijn. De Maas komt via Frankrijk en België ons land instromen. Beide rivieren voeren regen- en smeltwater af. In het boekje 'Hoogwater op de Rijn en Maas' (3,6MB) van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu staat meer informatie over de waterafvoer van beide rivieren.

Bekijk de PDF met Adobe Reader

Kunnen de dijken niet gewoon worden verhoogd?

Op het lange termijn biedt het verhogen van de dijken geen duurzame oplossing. Daar zijn verschillende redenen voor. Op een aantal plaatsen is de ondergrond zo slap dat het zonder meer verhogen niet mogelijk is. De dijk zou dan instabiel worden. Daarnaast hebben dijkverhogingen steeds meer nadelige gevolgen voor landschap, natuur en cultuurhistorische waarden. Het blijven verhogen van de dijken betekent ook dat het hoogteverschil tussen de rivier en het land aan de andere kant van de dijk bij extreem hoogwater steeds groter wordt. Wanneer een dijk dan toch bezwijkt, zijn de gevolgen voor het land nog groter dan bij een eventuele dijkdoorbraak in de huidige situatie.

Tijdens hoogwater is er in mijn regio niet veel aan de hand, waarom wordt er hier dan toch juist een maatregel uitgevoerd?

Er is gekeken naar de meest effectieve aanpak voor het rivierengebied als geheel. Soms betekent dit dat een maatregel in een gebied waar hoogwater weinig overlast veroorzaakt, wel een positief effect heeft op een ander gebied. Daarnaast kan het betekenen dat een maatregel in gebied 'A' een heleboel andere maatregelen in gebied 'B' overbodig maakt.

Waarom wordt het probleem niet in Duitsland opgelost?

Duitsland heeft al de nodige maatregelen ondernomen en zijn hier ook nog druk mee bezig. Zo maken ze daar gebruik van retentiegebieden, gebieden die tijdens hoogwater dienen als tijdelijke opvang. Als de waterstanden in de rivier weer dalen wordt het water uit de retentiegebieden weer afgevoerd via de rivier. Alleen, Duitsland kan het probleem nooit alleen oplossen en ook niet alle problemen kunnen door Duitsland of andere buurlanden worden voorkomen. Samenwerking is wel van belang en die is er ook. Zie voor meer informatie de website van de Internationale Commissie ter Bescherming van de Rijn.

Op welke manier wordt Ruimte voor de Rivier gefinancierd?

De financiële middelen die nodig zijn om de maatregelen van Ruimte voor de Rivier uit te voeren, worden beschikbaar gesteld door het Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Het gaat om ruim 2,2 miljard euro.

Wie voert het programma uit?

In totaal 19 partners van provincies, gemeenten, waterschappen en Rijkswaterstaat voeren samen het programma Ruimte voor de Rivier uit. De samenhang van het totale programma wordt op nationaal niveau bewaakt door Programmadirectie Ruimte voor de Rivier (PDR). De minister van Infrastructuur en Milieu is eindverantwoordelijk.

Hoe lang loopt het programma?

Het programma startte in 2007. Voordat de eerste schop de grond in gaat, moeten de plannen eerst gedetailleerd zijn uitgewerkt. Ook moeten er vergunningen worden verleend en andere procedures worden doorlopen. Het programma bestaat uit de volgende fasen; - Planologische Kernbeslissing - PKBfase (2004 -2006) - Planstudiefase (2006 - 2009) - Uitvoeringsfase (2009 - 2015) Het verschilt van maatregel tot maatregel hoeveel tijd het hele proces in beslag neemt. De maatregelen moeten echter wel uiterlijk in 2015 zijn gerealiseerd. Daarom lopen de meeste fases gedeeltelijk parallel.

Wat is de relatie tussen Ruimte voor de Rivier en andere hoogwaterbeschermingsprogramma's?

Ruimte voor de Rivier en de Maaswerken zijn huidige maatregelen die Nederland veilig en leefbaar houden. Toekomstig beleid voor duurzaam waterbeheer staat vermeld in het Nationaal Waterplan. Dit plan richt zich op bescherming tegen overstromingen, beschikbaarheid van voldoende en schoon water, en diverse vormen van gebruik van water. Tevens staat in het Waterplan een eerste uitwerking van het Deltaprogramma, dat wordt opgesteld naar aanleiding van het advies van de Deltacommissie 2008. Dit programma is gericht op duurzame waterveiligheid en zoetwatervoorziening. Meer informatie is te vinden op de website het Ministerie van Infrastructuur en Milieu.

Welke maatregelen treffen we in Nederland naast Ruimte voor de Rivier nog meer om te zorgen voor waterveiligheid?

Naast de maatregelen van Ruimte voor de Rivier, werken we langs de Nederlandse rivieren ook aan het programma Stroomlijn en langs de Maas aan het programma Maaswerken. Al deze maatregelen zijn van grote invloed op elkaar en zorgen samen dat de rivieren nu en in de toekomst veilig grote hoeveelheden water af kunnen voeren.