| Bandijk | Een rivierdijk, die hoog genoeg is om de hoogst voorkomende waterstanden tegen te houden. |
| Benedenrivierengebied | Een gebied waar de waterstand van de rivier wordt bepaald door de waterstand op zee en de rivierafvoer. |
| Dijkverbetering | Het hoger maken (en verbreden) van een dijk, of het door technische ingrepen versterken van de dijk om een hogere waterstand te kunnen keren. |
| Dijkverlegging | Door het landinwaarts verleggen van een dijk wordt het winterbed van de rivier breder. Daardoor neemt de afvoercapaciteit van de rivier toe. |
| Hoogwatergeulen | Bedijkte gebieden die aftakken van een rivier om een deel van het water via een andere route af te voeren. Ze kunnen zowel gelegen zijn in landelijk als in stedelijk gebied. Een hoogwatergeul worden ook wel aangeduid met het begrip 'bypass'.
|
| Initiatiefnemers van de maatregelen | Voor alle (clusters van) maatregelen zijn overheidsinstanties aangewezen die de trekker zijn van het project. De wettelijke procedures die de maatregelen moeten doorlopen, zijn hierbij leidend geweest:
- Wet op de waterkering: het waterschap
- Bestemmingsplan: de gemeente
- Streekplan: de provincie
- Wet beheer rijkswaterstaatswerken, Ontgrondingenwet of rijksprojectenprocedure (bij maatregelen met een bovenlokale ruimtelijke dimensie): minister van Verkeer & Waterstaat (Rijkswaterstaat)
|
| Krib | Dwars in een rivier of stroom uitstaande dijk om de stroom uit de wal te houden. |
| Kribverlaging | Door het verlagen van de kribben kan het water gemakkelijker worden afgevoerd. De functie van de kribben (het op zijn plaats en op diepte houden van de vaargeul) blijft behouden. |
| Obstakelverwijdering | Door het weghalen of stroomlijnen van bebouwing in het winterbed, wordt de doorstroom van het winterbed bij hoogwater verbeterd. |
| Ontpoldering | Het weer onder water zetten van ooit aan de zee onttrokken stukken land. |
| Planologische Kernbeslissing (PKB) Ruimte voor de Rivier | Opgesteld op nationaal niveau, waarin in grote lijnen de ruimtelijke inrichting van het rivierengebied is vastgelegd. De PKB is goedgekeurd door de Tweede en Eerste Kamer. De maatregelen die hierin zijn opgenomen, worden nu, in de tweede fase, verder uitgewerkt in projectbesluiten. |
| Regelwerk | Een soort stuw, die de waterverdeling tussen de rivieren regelt. |
| Strang | Een nevengeul van een rivier binnen een uiterwaard. |
| Terp | Kunstmatig opgeworpen heuvel, toevluchtsoord bij hoge waterstanden. |
| Uiterwaard | Het overloopgebied tussen een winterdijk en het zomerbed langs een beek of rivier. |
| Uiterwaardvergraving | Dit type maatregel omvat het geheel of gedeeltelijk verlagen van de uiterwaarden zodat meer water kan worden afgevoerd door het winterbed. |
| Waterberging | Bij een uitzonderlijke combinatie van een gesloten stormvloedkering én grote rivierafvoeren naar het benedenrivierengebied, doet het Volkerak-Zoommeer dienst als tijdelijke waterberging. |
| Winterbed | De bedding van een rivier, die doorgaans door de rivier wordt gebruikt in de winter. Gedurende de winter is gewoonlijk een grotere toevoer van water dan in de zomer, waardoor de rivier buiten het zomerbed kan treden. Het zogenaamde winterbed zorgt er dan voor dat de rivier gereguleerd blijft. |
| Zomerbed | Het deel van de rivierbedding waar het hele jaar water stroomt. |
| Zomerbedverdieping | Door verdieping van het zomerbed kan de rivier bij hoogwater meer water afvoeren. |
| | |